Marc Storms

Belgische sporen in Brazilië

Niet zijn voormalige job als directeur bij de ‘Vlaamse Vereniging voor Bibliotheek, Archief en Documentatie’ bracht hem naar Brazilië, wel de liefde voor een Braziliaanse vrouw. Uit een sabbatjaar in Brazilië ontsproten enkele leuke projecten en acht jaar later heeft Marc Storms er zijn handen vol met een heus onderzoek. Aan de hand van speurwerk op het  terrein en door rond te snuisteren in archieven en bibliotheken, brengt hij het Belgische erfgoed in Brazilië in kaart.

Het begrip erfgoed mag je gerust breed interpreteren. Marc vindt en beschrijft niet alleen bouw- en kunstwerken. Hij gaat ook op zoek naar de geschiedenis achter elk voorwerp: de context waarin het ontstond, van wiens hand het komt en welk Belgisch/Braziliaans netwerk rond die persoon hing. Over zijn eigen verhaal blijft hij kort: “Eigenlijk heb ik nooit voor Brazilië gekozen, ik ben gewoon verliefd geworden op een Braziliaanse. Op een bepaald moment was haar heimwee naar Brazilië te groot en ging ik voor een sabbatjaar met haar mee.”

Brug naar een nieuw leven
Liefde was wat hem in Brazilië bracht, de combinatie met passie voor zijn stiel hield hem er ook. Hij vond een uitdagende werkopdracht in de bibliotheeksector en zijn vrouw Mara was er niet rouwig om dat ze nog wat in haar geboorteland konden blijven. Met een reisgids bij de hand trok Marc geregeld door het omvangrijke Brazilië. De Belgische geschiedenis van een brug is voor velen  een leuk weetje, maar Marc zijn interesse was wel degelijk gewekt door deze vermelding. Gaandeweg kreeg zijn fascinatie voor Belgische sporen in zijn nieuwe land de vorm van een uitgebreid onderzoeksplan. Werk uit België of uit Belgische handen opsporen, beschrijven en het verhaal errond ontcijferen.  Tot voor kort was het een hobby, maar sinds dit voorjaar werkt Marc intensief aan een overzicht van Belgisch erfgoed in Brazilië. Die is te vinden op de website van de plaatselijke Belgische club www.belgianclub.com.br/heritage.

Europese samenwerking avant la lettre
“Een mooi verhaal is dat van het Viaduto Santa Ifigênia in São Paulo. In 1870 nog een stad met 30.000 inwoners explodeerde op dertig jaar tijd tot een half miljoen en groeide nog verder tot momenteel 12 miljoen inwoners. In de gemeenteraad werd rond de wisseling van de 19e naar de 20ste eeuw, regelmatig de voortdurende opstopping van het stadscentrum aangehaald. Een tweede overbrugging moest soelaas brengen. Dit stalen viaduct werd volledig gebouwd in Luik, gedemonteerd en via een Antwerpse rederij naar Santos gevoerd. Via de spoorweg Santos – São Paulo werd de hele infrastructuur 800 meter hoger bracht. En daar werd het geheel  van 1.100 ton staal in 1913 onder toezicht van een Duitse werfleider samengezet. Dit alles met behulp van een Engelse lening en wel 10.000 Belgische klinknagels.”

Nimf in Caxambu
Tussen bruggen, monumenten en glaswerk vind je op Marcs inventaris ook een prachtig standbeeld van een nimf. “In Brazilië is er helaas weinig aandacht voor documenteren, maar van deze nimf kwam ik te weten dat het een geschenk was aan de spastad Caxambu. Het water van de Fonte Beleza was tijdens de Brusselse wereldexpo in 1910 in de prijzen gevallen. Nu verleidt de nimf bezoekers om het park met  twaalf mineraalwaterbronnen te betreden en zich op foto’s met de nimf te vereeuwigen.”  In hetzelfde park vind je trouwens nog 3 ijzeren kiosken in Art Nouveau, eveneens van Belgisch fabrikaat.

Zijn onderzoek leerde Marc Storms al veel over Brazilië, maar ook over België. De vele contacten tussen beide landen intrigeren hem, net als de geëmigreerde kunstenaars. Zo zijn er de Belgische beeldhouwers Adrien H.V. van Emelen –waarnaar Marc onderzoek doet voor een biografisch werk- en Jeanne Louis Milde. “Er is nog heel veel werk te doen. Momenteel beperk ik me tot de regio São Paulo, maar ik hoop binnenkort sponsors te vinden om mijn zoektocht naar Belgisch erfgoed intensiever in andere delen van Brazilië uit te voeren. Ik heb al heel wat stof dat ik wil onderzoeken in de steden Belo Horizonte en Rio De Janeiro. Trouwens alle tips over Belgisch erfgoed en verhalen over sporen van België en Belgen in Brazilië zijn zeer welkom.”

Heb je tips voor Marc, of ben je zelf met een gelijkaardig project bezig? Dan kan je hem aanschrijven via de contactpagina op www.belgianclub.com.br/nl/patrimoine.