Oxapampa

De ware schoonheid in Oxapampa

afbeelding van Josine Buggenhout
Josine Buggenhout

Toen Joke Dewaele (27) te horen kreeg dat ze in 2015 van job moest veranderen, begon ze meteen naar een andere werkopportuniteit te zoeken. Dit keer in het buitenland. “Hoewel ik altijd al aangetrokken was tot werken in het buitenland, schreef ik dat idee af als ‘zweverig’ en een onbereikbare droom”, deelt Joke. Maar toen ze meer te weten kwam over het Junior Programma van het Belgisch Ontwikkelingsagentschap (BTC), waagde ze haar kans en stelde zich kandidaat. Dat ze door deze sprong in het diepe zou landen in het zonderlinge Peruaanse dorpje Oxapampa, had ze nooit verwacht.

“Je kan je tweemaal per jaar kandidaat stellen voor het programma van BTC, wat telkens zo’n driehonderd hoopvolle deelnemers doen. Daarop volgen een infocyclus van twee weken en een reeks examens”, legt Joke uit. Nadat ze bij de zesentwintig gelukkige junior assistenten eindigde, mocht ze zich in de landen waarmee België een bilateraal akkoord afsloot, kandidaat stellen voor een resem uiteenlopende jobs, van bio-ingenieur tot architect en informaticus. “Je mag voor verschillende jobs solliciteren en deze naar voorkeur ranken, maar uiteindelijk maakt BTC de keuze”, vertelt Joke. En zo komt ze enkele maanden later in Oxapampa terecht, waar ze het regionale team van PRODERN, een programma van het Peruaanse ministerie voor milieu om natural resources te beschermen en duurzaam te gebruiken, versterkt en instaat voor milieueducatie. “Hoe langer ik nadenk over hoe ik net hier terecht ben gekomen, hoe meer ik besef hoeveel geluk ik heb”, aldus Joke.

Verborgen schat

Het werk, haar collega’s, de omgeving met adembenemende landschappen, het klimaat en de culturenmix maken van het provinciehoofdstadje Oxapampa, dat niet op de traditionele toeristenroutes ligt, een verscholen juweel. “Oxapampa is een van de mooiste plekjes in Peru, maar zonder deze job had ik het nooit ontdekt”, getuigt de reizigster die met een reisgids in de hand Peru doorkruist. De Peruaanse trekpleisters, zoals Machu Picchu, bezoekt ze met Belgische vrienden die haar opzoeken, maar het echte Peru leert ze kennen via haar geadopteerde Peruaanse familie. “Ik leerde een lokaal gezin kennen dat overal in het land familie schijnt te hebben en me waar dan ook met open armen ontvangt. Zo vierden we mijn verjaardag bij de grootmoeder in Trujillo en bezochten we een broer in Moquegua, een vergeten maar wondermooie plek in het zuiden van Peru. Thuiskomen in Oxapampa is prachtig. Je ademt  er leven in, door de zuivere lucht, het groen met haar welvende bergrivieren en immense watervallen.”

Culturele schok

Dat ze leeft, woont, werkt en reist met Peruanen maakt dat ze Peru elke dag werkelijk beleeft. Bij aanvang leken de verschillen tussen België en Peru miniem. De gewoontes, normen, waarden en menselijke interactie doen sterk denken aan haar thuisland. “Je wordt eerder verrast door hoe klein de verschillen eigenlijk zijn, zelfs op het platteland waar ik woon”, zegt Joke, die over het aanpassingsproces gewaarschuwd werd door twee Belgen die haar voorgingen in Peru. Sta je open om je aan te passen aan en te leren van de andere cultuur, dan volgt de rest vanzelf. Het verwondert haar dat zo veel dingen hetzelfde zijn. “Op een dag lagen de twee zussen van mijn Peruaanse familie met hun nichtje in de zetel, waarop een van hen opstaat en de anderen beginnen te giechelen terwijl ze hun neus optrekken. Er was duidelijk een geurtje aan de lucht”, lacht Joke, “En die hele interactie kon zich zo afgespeeld hebben tussen mijn twee zussen en ik.”    

België en Peru, het is zeker geen wereld van verschil. Toch zorgen de verschillen die er wel zijn na een tijd voor frustraties. “Er zijn twee zaken die me echt ergeren aan de Peruaanse cultuur: te laat komen en in sociale situaties onwaarheden vertellen, al dan niet uit beleefdheid. De tijd loopt achter bij Peruanen met hun hora peruana en wanneer je dan op tijd komt, sta je met je duimen te draaien of doe je de persoon bij wie je op bezoek gaat echt schrikken”, glimlacht Joke. “Daarnaast zeggen mensen vaak iets dat niet waar is, zoals ‘ik ben onderweg’ als ze nog thuis zijn of beloven ze iets te doen dat ze vervolgens nooit doen. Ik hou nogal strikt aan de waarheid. Wat me echter wel opvalt en wat beschaamt, is dat ik die gewoonten begin over te nemen.” Daarnaast staat Peru op vlak van openbaar transport verder dan België. Daar zijn Peruanen wél stipt en biedt een scala aan luchthavens, erg comfortabele langeafstandsbussen en andere gemotoriseerde opties verschillende antwoorden op de vraag hoe je van A naar B geraakt in het uitgestrekte land. De verschillen tussen België en Peru leren accepteren leidt tot het waarderen van twee culturen die naast elkaar kunnen bestaan. 

Het beste van zichzelf

De Peruanen nemen als inwoners van het Amerikaanse continent de slechte gewoontes, zoals het overmatig verbruik van fastfood en frisdrank, over. Joke beseft tot wat de gevolgen van deze slechte eetgewoontes kunnen leiden en past haar eigen voeding aan. Ook de voedselcontrole van overheidswege kan er nog sterk op vooruit gaan. Iets wat ze leerde na een eerste, en laatste, kennismaking met de lokale frisdrank. “Inka Kola heeft een chemische gele kleur en proeft naar veel te zoete snoepjes. Dat is een brug te ver voor mijn smaakpapillen”, getuigt ze.

Het meest kostbare dat Peru Joke tot nu toe schonk is een beter zelfbeeld en meer zelfvertrouwen. Ze verkondigde voor haar vertrek naar Peru al dat schoonheid niet door de modestandaarden en -bladen bepaald wordt, maar toch bleef ze in België moeite hebben om haar theorieën voor zichzelf in de praktijk te brengen. “In Peru ontving ik als de exotische nieuweling plots complimentjes. Dan weet ik nooit goed waar ik het heb. Maar het is natuurlijk wel aangenaam”, glimlacht Joke die in Peru eindelijk haar standpunten ook op zichzelf toepast. Ze aanvaardt zichzelf zoals ze is, zelfs met best wat trots. 

Gelukzoeker

Joke staat voornamelijk in contact met het thuisfront via haar blog, Exploring piece by piece, die ze deelt met de wereld maar schrijft om haar familie en vrienden kennis te laten maken met de gewoontes van haar gastland. Dat delen via schrijven doet haar deugd: ”Je moet tijdens een verblijf in het buitenland af en toe even afstand nemen van het geheel en je situatie analyseren en relativeren. Je ervaringen overbrengen aan je lokale kring helpt daarbij. Mijn vrienden zijn open van geest en we filosoferen uren over de meest gekke gewoontes uit Peru en België.” Ook Skype en WhatsApp maken de afstand tussen België en Peru een heel stuk kleiner. “Het is hartverwarmend om te zien hoe ze in België echt op zoek gaan naar manieren om met mij te communiceren. Zo kocht mijn moeder een smartphone en komt een vriendin zonder, veel vaker op Facebook ook al is ze geen fan van sociale media.” 

Het contract van een junior assistent bij BTC duurt maximum twee jaar en Jokes terugkeer staat in het najaar van 2017 in de steigers. Met deze ervaring leerde ze niet enkel meer over zichzelf als mens, maar ook over wat voor soort werk ze wil doen. Hoe ze dat zal doen, is nog een open vraag maar… wie niet waagt, niet wint.

Info:  https://exploringpiecebypiece.wordpress.com/