overlijden in het buitenland

Wat indien u in het buitenland overlijdt

Heel wat Vlamingen verblijven of wonen in het buitenland. Komt een Vlaming te overlijden, dan komt er meestal een administratieve molen op gang waarbij men vaak niet weet met wat te beginnen. Daarom zetten we hieronder een paar belangrijke punten op een rij waarmee rekening moet gehouden worden. 

EEN OVERLIJDEN IN BELGIË 

Ook wanneer men in België overlijdt, komt er een heleboel administratie aan te pas om dat allemaal te regelen. Er wordt een begrafenisondernemer onder de arm genomen, het overlijden moet gemeld worden bij de burgerlijke stand van de gemeente waar de persoon overleden is, banken en verzekeringsmaatschappijen worden op de hoogte gebracht enz… Belangrijk in België is echter dat men een “aangifte van nalatenschap” moet doen en dit binnen een welbepaalde termijn. 

EEN “AANGIFTE VAN NALATENSCHAP” BIJ EEN OVERLIJDEN IN HET BUITENLAND? 

Deze “aangifte van nalatenschap” moet gebeuren opdat de Vlaamse belastingdienst de erfbelasting (de nieuwe term voor de vroegere “successierechten” in Vlaanderen) kan berekenen. De aangifte dient te gebeuren door de wettige erfgenamen (langstlevende echtgenoot, de kinderen,…). Ook zij die bij testament erven (de zogenaamde legataris) kunnen deze aangifte doen. Zij kunnen deze aangifte zelf invullen en indienen, maar vaak doen de erfgenamen hiervoor beroep op een notaris: men wil vooral niets verkeerds invullen. 

Deze aangifte dient bovendien te gebeuren binnen wettelijk vastgestelde termijnen. Deze worden als volgt vastgelegd: 

  • 4 maanden als het overlijden plaatsheeft in België; 
  • 5 maanden als het overlijden plaatsheeft in een land behorende tot de Europese Economische Ruimte (EER - de 28 lid
    staten van de Europese Unie, IJsland, Liechtenstein en Noorwegen); 
  • 6 maanden als het overlijden plaatsheeft buiten de EER.

EEN OVERLIJDEN IN HET BUITENLAND

Indien een Belg in het buitenland overlijdt, dan moet dit meegedeeld worden aan de lokale overheid (daar waar het overlijden plaats had), alsook aan de Belgische ambassade. Het is de lokale overheid die dan een overlijdensakte zal opmaken. De aangifte van het overlijden bij de plaatselijke overheid in het buitenland moet ook geschieden binnen een welbepaalde termijn die vastgesteld wordt door de wetsregels op de plaats van het overlijden.

Het is best om later de buitenlandse overlijdensakte te laten overschrijven in de Belgische registers van de burgerlijke stand (dit kan de burgerlijke stand zijn van de laatste woonplaats van de overledene in België). Normaal gezien is dit niet verplicht, maar het is wel eenvoudiger indien men later nog bepaalde documenten zou moeten opvragen.

We merken hier echter wel op dat een buitenlandse overlijdensakte in België eerst moet “erkend” worden en hiervoor moeten een aantal voorwaarden worden voldaan. De overlijdensakte moet opgemaakt zijn door een buitenlandse autoriteit en deze akte moet “gelegaliseerd” zijn (dit betekent dat een ambtenaar de echtheid van een handtekening moet bevestigen). Bovendien zullen de meeste buitenlandse overlijdensakten opgesteld zijn in een vreemde taal. Dit brengt met zich mee dat er dan nog eerst een vertaling moet gemaakt worden naar één van de officiële Belgische talen. Voor Belgen worden alle veranderingen aan hun burgerlijke staat geregeld door het Belgisch recht, zo ook indien men in het buitenland verblijft.

Is men als Belg in het buitenland met vakantie en komt men aldaar te overlijden, dan wordt overgegaan tot een repatriëring van het lichaam. Het is dan het ziekenfonds van de overledene of de verzekering die hiervoor het nodige zal doen. Maar woont men effectief als Belg in het buitenland, dan gebeurt het niet altijd dat het lichaam naar België gerepatrieerd wordt. Vaak wordt men begraven op de plek waar men woonde.

Het omgekeerde is echter ook nog mogelijk: men woont als buitenlander in België en men overlijdt in België. De overledene kan er dan tijdens zijn leven voor geopteerd hebben (bv. bij testament) om naar zijn geboorteland gerepatrieerd te worden. Meestal heeft de overledene hierover niets bepaald en wensen zijn familieleden dat het lichaam toch gerepatrieerd wordt naar het geboorteland van de overledene. Zijn de nabestaanden het hier niet over eens, dan kan er naar de rechter in België gestapt worden om de zaak te laten beoordelen.

tekst: Solange Tastenoye