expat zoekt liefde

Expats & liefde

Op een dag zoals vandaag denken we bij VIW graag na over (expat)liefde. We stelden ons in het verleden al de vraag hoe het expatpartners vergaat wanneer ze hun geliefde naar het buitenland volgen, aangezien het geluk van de partner en het gezin het succes van de expatriatie sterk beïnvloedt. Maar een expat wil niet altijd een relatie. Dat vertellen ons sterke verhalen van flanerende flirts, die ongebonden de sleur een stap voor willen blijven. Naast deze minderheidsgroep is er een groter aantal expats dat geen relatie heeft en er wel naar op zoek is, maar gehinderd wordt door het mondiale, veranderlijke expatleven en de sfeerbederver van een nakend vertrek. Het succes van internationale datingapps en exclusieve relatiebureaus, lijkt het bewijs dat expats steeds vaker op zoek gaan naar een anker in hun nomadische bestaan. 

Om meer inzicht te verkrijgen in hoe Vlamingen in de wereld het doen op vlak van (expat)liefde, ging VIW via een enquête op onderzoek uit doorheen haar netwerk. De antwoorden ontkrachten sommige mythes, terwijl ze andere veronderstellingen wel degelijk funderen.

Om in de ziel van de expat te kijken, is het belangrijk vooraf te weten waarom hij of zij kiest voor een expatbestaan. Uit de enquête blijken vooral de ervaring en de uitdaging, de drijfveer om een andere cultuur te leren kennen en een werkopportuniteit, aan te zetten tot een expatleven. Daarna volgt de liefde. Het is opvallend dat het merendeel van expats die vertrokken voor de liefde maar met hun geliefde braken, ook na de breuk in het expatland blijven. De top drie wordt vervolledigd door emigranten die een beter klimaat opzoeken. 

Marco… Polo…

Uit de enquête blijkt dat expats vooral potentiële partners vinden op het werk en via collega’s. Net zoals bij ‘thuisblijvers’, spelen ook het uitgaansleven en gemeenschappelijke vrienden voor cupido tijdens een expatriatie. Datingsites en -apps bezetten de vijfde plek, na ontmoetingen in het dagelijkse leven en tijdens het beoefenen van hobby’s.

Maar is het nu anders daten in het buitenland dan in België? 

De meerderheid van de ondervraagden antwoordt ‘ja’ en vindt daten moeilijker als expat. De taalbarrière en cultuurverschillen steken het vaakst stokken in de wielen van een mogelijke relatie. In conservatieve Oost-Europese en Zuid-Aziatische landen spelen familie en de kerk een rol. In grootsteden is een geschikte partner vinden dan weer moeilijk, omdat iedereen zich er erg op werk focust. Om die neiging te doorbreken, organiseert men in metropolen, zoals Londen, New York, Jakarta en Abu Dhabi, allerhande activiteiten voor single expats.

In Angelsaksische landen, zoals Amerika en Australië, bestaat er een echte datingcultuur, die we in Vlaanderen niet kennen. Een Vlaamse omschrijft haar ervaring met daten in Australië zo: “In België is daten vrijblijvend. Heb je een leuke tijd samen dan ga je opnieuw uit, anders niet. In Australië verloopt alles formeler. De conversaties lijken tijdens een date op sollicitatiegesprekken: ‘Dus jij wilt kinderen? Check. Oh, je drinkt? Liever niet dan’. Dat artificiële hindert een klik. Verder is seks hier voor velen een belangrijke motivatie om te daten en primeert het in het begin op elkaar leren kennen.” Een Vlaamse in New York getuigt dat daten in de VS tegen de tijd gebeurt. “In Vlaanderen beginnen we bijna meteen een relatie met de persoon op wie we verliefd zijn en vissen we gaandeweg uit of hij of zij al dan niet bij ons past. In de VS is er een initiële periode waarin meerdere personen tegen elkaar afgewogen worden en men op meerdere paarden wedt. Dit om de angst de verkeerde persoon te kiezen en tijd te verliezen, te beperken. Er zijn meer ongeschreven regels. Je gaat bijvoorbeeld op x-aantal dates voor je met iemand slaapt, na zoveel maanden heb je het ‘DTR’-gesprek (‘define the relationship’) en na vier jaar mag je een huwelijksaanzoek verwachten. Een Vlaming is daar vrijer in.” 

De bevraagden die daten als expat makkelijker vinden, voelen ook het taalverschil maar zeggen dat Engels hier als lingua franca een mouw aan past. Verder vergemakkelijkt technologie het daten. “Datingsites en -apps brengen je nu in contact met mensen die je anders nooit zou ontmoeten”, vertelt een Vlaming in Frankrijk. “Ze zorgen voor een sneller contact over een groter territorium”, bevestigt een Vlaming in Maleisië. De technologie vergroot de sociale cirkel met de hele wereld en is de perfecte manier om het kaf van het koren te scheiden. 

Zoeken naar zichzelf in de ander

De getuigenissen leren ons dat cultuurgenoten elkaar opzoeken omdat ze een gedeeld ‘verleden’ hebben, door hun gelijke culturele ervaringen, gedeelde taal, normen en waarden. Ze bekijken de wereld niet door dezelfde brilglazen, maar delen wel het montuur, de context. Bij expats spreekt men over een ‘expatbubbel’, wat inhoudt dat ze vooral optrekken met landgenoten en andere expats. Maar zet deze tendens zich verder in de datingpoel? 

Drie kwart van de ondervraagden ontkent dat ze zich in een expatbubbel bevinden. Vlaamse expats passen zich snel aan hun omgeving aan. In hun ervaring zoeken vooral Fransen, Scandinaviërs en Britten landgenoten op. “Vlamingen maken maar een kleine groep uit binnen de expatgemeenschap. Vaak zijn er ook geen andere landgenoten op de bestemming. Enkel andere taal- en cultuurgenoten opzoeken, leidt tot vereenzaming. In mijn ervaring mengen Vlamingen zich onder mensen van alle nationaliteiten en verkiezen ze vaak lokale vrienden boven de expatgemeenschap. Ik kwam pas een andere Belg tegen wanneer mijn Amerikaanse vrouw een collega uit Gent kreeg”, getuigt een Vlaming in Engeland. Een Vlaming in Australië valt hem bij, maar specificeert dat Belgen deze vriendschappen vooral met andere westerlingen sluiten. Verder tonen de resultaten dat westerlingen samenhokken in landen met een taalbarrière, waar het Engels nog niet is ingeburgerd, zoals in China of andere Aziatische landen, en in gebieden waar een groot cultuurverschil heerst, zoals in Afrikaanse landen. 

Deze antwoorden lijken ook de algemene veronderstelling dat expats een partner zoeken met dezelfde achtergrond, te weerleggen. Maar is dit ook zo?

Een kleine meerderheid van onze ondervraagden vindt een andere culturele achtergrond net een verrijking binnen een relatie. Waarden, normen en een gelijkaardig denkpatroon delen, is echter vitaal. Degenen die aangeven een partner met dezelfde achtergrond te zoeken, hechten belang aan een gedeelde socio-economische, culturele en academische visie.

Relatie of de wereld?

De stelling dat het moeilijker is voor expats om een langdurige relatie op te bouwen, verdeelt onze ondervraagden in twee kampen. Twee derde gaat akkoord. De hoofdreden waarom de meesten de stelling onderschrijven, is de termijn van het expatverblijf. Het expatleven heeft een tijdelijk karakter en vraagt een integratieperiode die afhankelijk is van land tot land. Deze zaken creëren een voedingsbodem voor korte relaties en werken langdurige relaties tegen.

Het andere kamp voert aan dat het gemakkelijker is om als (mannelijke) expat een partner te vinden in Aziatische, Afrikaanse en Zuid-Amerikaanse landen. Een Vlaming in Colombia getuigt, “In Colombia staan de potentiële partners in rij. Daar ben je als Europese man gegeerd wild.” Een Vlaming in Indonesië voegt toe, “je wordt in deze landen snel aanzien als iemand met meer financiële mogelijkheden en betere toekomstperspectieven dan lokale mannen. Iets wat aan het einde van een uitzendperiode vaak op een teleurstelling uitdraait.” Een Vlaming in Kameroen valt hen bij, “zeker in Aziatische en Afrikaanse landen werkt het expatlabel magnetisch.” 

De stelling wordt eveneens op andere punten bevraagd, aangezien ook de leeftijd, het expatland en de open geest van de expat zelf maken of een relatie tijdens en na een expatriatie blijft duren. 

Expatcowboy, feit of fictie?  

Een meerderheid van de bevraagden herkent het begrip ‘expatcowboy’. De verklaringen voor dit gedrag worden opnieuw gezocht in het tijdelijke karakter van een uitzending, waardoor de plaatselijke liefde ook vaak kortstondig is. Vooral expats die voor het eerst vertrekken en nog geen vaste relatie hebben, vallen onder deze noemer. “Expatcowboys kom je vaak tegen. Ik was er ook één in het begin. Je start een nieuw leven op een plek waar niemand je kent, dat creëert vrijheid. Maar deze ingesteldheid is vaak tijdelijk”, getuigt een Vlaamse in Frankrijk. Dit cowboygedrag ziet men echter niet vaak bij Vlaamse expats. Het blijken vooral de Fransen die hun naam en faam als lothario’s waarmaken. Expats werken hard en zoeken in hun vrije tijd vaak een verzetje. Een enkeling, eveneens vanuit Frankrijk, vergast ons op een Spaans gezegde om zijn filosofie te duiden: “Een single is een pauw, een verliefde man is een leeuw, een getrouwde man een ezel!”

Maar je moet geen expat zijn om rond te fladderen. Een Vlaamse in Tanzania legt uit, “mensen die zich niet willen binden heb je overal. Ik merk dat expatkoppels vaak net langer samenblijven omdat een scheiding tijdens een uitzending erg ingewikkeld is. Maar ik zie ook dat overspel meer wordt getolereerd binnen de expatgemeenschap. Komt dit door minder sociale controle? In een Vlaams dorp zou de nicht van de bakker bij wijze van spreken een oud-klasgenote zijn van de minnares of minnaar en het zo verder vertellen. Hier niet.” 

Een minderheid staat niet achter deze term en stelt dat expats zich wel willen binden.

Liefde op afstand for dummies

De mannelijke, ietwat macho, expats hanteren graag de leuze ‘happy wife, happy life’. Maar is het zo gemakkelijk? En wat dan met de ‘happy husbands’ die hun echtgenotes volgen? Statistieken vanuit de relatietherapie duiden aan dat interculturele relaties een slaagkans hebben van vijftien procent. Maar vertalen deze cijfers zich in de ervaring van de Vlamingen in de wereld?

Het geluk blijkt aan de kant van onze landgenoten te staan. Meer dat de helft van de ondervraagden bevindt zich in een gelukkige interculturele relatie. “Het is niet altijd gemakkelijk maar we zijn ons bewust van de verschillen en laten elkaar anders zijn, geven elkaar ruimte”, vertelt een Vlaamse in Kroatië over de relatie met haar Kroatische echtgenoot. Er moeten uiteraard raakpunten zijn, en vooral het waardegevoel moet in dezelfde lijn liggen. “Het hangt er vanaf hoe goed je de cultuur van je partner vooraf kent. Heb je er voeling mee, dan werkt het”, vertelt een Vlaamse in Griekenland. Interculturele relaties vragen werk en bereidheid te leren over de ander en zijn of haar culturele achtergrond, maar eens dat gelukt is, ziet de toekomst er rooskleurig uit.

U leest het hier… Liefde verlegt grenzen.