Overslaan en naar de inhoud gaan
x
Relatiedruk expatkoppels

Flinke druk op relatie expatkoppels

“Mijn leven tot dusver was bewogen, op elk vlak. Ik heb vele jaren in diverse landen gewoond, gestudeerd en gewerkt.  Mijn kinderen hebben twee nationaliteiten en zijn opgegroeid met verschillende concepten van ’thuis’.” Aan het woord is Jeanine Souren, een ervaringsdeskundige relatietherapeute. Het relatietrauma dat ze met zich meedroeg, heeft haar getriggerd om zich hierin te verdiepen. Het leidde tot Time For Each Other, waarmee ze vandaag expatkoppels wegwijs maakt.

Jeanine Souren was een hooggewaardeerde spreker op het voorbije HR Congres omtrent family & spouse policy dat deze stichting afgelopen najaar organiseerde. Ik spreek haar via Skype, want ze vertoeft geregeld in de Verenigde Staten, waar haar kinderen wonen. Jeanines expertise steunt voor een groot deel op eigen ervaring. Daar ligt ook haar drijfveer om zich te verdiepen in interpersoonlijke relaties. Jeanine was zelf expatpartner en haar relatie liep stuk. Het expatbestaan was daarbij een grote factor. “Ik leerde ervan en verdiepte me erin. Zowel de omstandigheden als de persoonlijkheid zijn een factor. Antwoorden zoeken op de kwetsbaarheid van deze groep houdt me sindsdien bezig.”​

Sterkere emoties

Al meer dan 15 jaar werkt Jeanine met individuen en koppels, internationaal en nationaal, zowel klinisch als ambulant. In Zuidoost Azië startte ze als psycholoog voor expats. “Ik wijdde me aan de specifieke psychische uitdagingen waarmee expats in aanraking komen. Gemiddeld één op vier mensen ervaart op een bepaald moment een probleem met de geestelijke gezondheid. Sommige aandoeningen - zoals depressies - zijn deels genetisch, maar ook onze levenswijze is een factor. Ik ervaar dat expats meer vatbaar zijn voor psychische vraagstukken. Emoties worden sowieso sterker in het buitenland, waar je als koppel op elkaar en jezelf terug valt. En mocht je al relationele issues hebben voor vertrek, dan is het extra oppassen om te voorkomen dat je van de rails afglijdt. Want het is zo gemakkelijk om langs elkaar heen te gaan leven. En mede omdat het vertrouwde vangnet van vrienden en familie is afwezig is, dwaal je sneller af en groei je uit elkaar. Dat heb ik ook persoonlijk ondervonden.”

Kostbare werknemer

“Het zijn niet alleen de soms complexe omstandigheden, maar ook elementen waarvoor je rijp moet zijn en open moet staan. Daarom stimuleer ik mijn cliënten om echt in de spiegel te kijken en te achterhalen wat de eigen rol is, als er problemen zijn. Expats zien veel op zich afkomen. Je bent uitverkoren, jouw werkgever investeert in je, je ontvangt in kleine of grote mate ondersteuning, van huisvesting over verzekeringen tot tussenkomst bij de scholing van de kinderen. Om de aanpassing aan de nieuwe leefsituatie te vergemakkelijken, maar ook opdat jij als kostbare werknemer je vooral zou focussen op jouw job. De werkgever wil immers dat de dure expatriatie een succes wordt. Eén element wordt echter vaak over het hoofd gezien, met name het welzijn van de partner en het belang van het welvaren van de relatie. Of expats professioneel succesvol zijn, hangt mede af van de stabiliteit thuis, en dus het welzijn van de partner. Een uitzending naar het buitenland kan een relatie flink onder druk zetten. Ik raad werkgevers aan de koppels hierop voor te bereiden. Je kunt dit doen door het expatkoppel een begeleidingstraject aan te bieden. Onderdelen van zo’n traject kunnen zijn: voorlichting, relatieonderhoud middels hulp van een maatschappelijk werker of een relatiedeskundige.”

Power balance shift

“Er zijn echter niet alleen de omstandigheden, maar ook de persoonlijkheid. Sommige mensen zijn extra kwetsbaar. Als werkgever is het belangrijk te weten welk persoonlijkheidsprofiel iemand heeft, die men uitstuurt, zowel expat als partner. Idealiter krijgen zij een karakterschets. Je moet behoorlijk sterk in je schoenen staan als expat, maar ook als partner. Er gebeurt immers veel met je ego: je komt in een andere wereld terecht en je brengt een kennis mee die lokaal ontbreekt, anders stuurt men je niet uit. Je moet daarmee om kunnen, met de extra aandacht en de privileges die je in je schoot geworpen krijgt. Daartegenover staat dat de partner vaak afhankelijk word. Werken in het buitenland is voor hem of haar vaak onmogelijk en veel wordt door het bedrijf uit handen genomen, waardoor je zelfstandigheid een andere vorm aanneemt. De uitdaging is dan om het grotere perspectief te zien. Dat weegt bij de ene meer dan bij de andere. Een afbrokkelend zelfbeeld kan het gevolg zijn. Niet plotseling, maar het kan zich meester van je maken. Die zogenaamde power balance shift kan er heel stilletjes insluipen.”

Voedingsbodem

Emoties worden sterker in het buitenland

“Waar in eigen land het onevenwicht eerder beperkt of onbestaande was (omdat je allebei werkt), wordt dat in het buitenland uitvergroot. Dat is een voedingsbodem voor grotere problemen op middellange termijn. Hierop kan je als werkgever inspelen, met een zogenaamd dualcareer-beleid. Stimuleer als HR-verantwoordelijke loopbaangesprekken of een opleiding voor de partner. En bied ondersteuning bij de zoektocht naar een geschikte baan. Als de partner van een expat ook in het gastland aan de slag kan, verhoogt dit de kans op een succesvolle uitzending aanzienlijk. Voelt de partner zich ongelukkig in het buitenland, dan is de kans op mislukking groot. Er is veel mogelijk, as long as the spouse is happy. In praktijk kan een aanleg voor somberheid bijvoorbeeld grote gevolgen hebben. In België kan je dit deels beter hanteren, onder andere vanwege van je sociale netwerk. Dat wordt een ander verhaal in het buitenland. Je komt veel sneller in confrontatie met ‘Wie ben ik?’ Het zijn existentiële vragen die kunnen leiden tot een neerwaartse spiraal. In mijn therapie focus ik op wat er wel is, hoe je vorm kan geven aan je eigen rol. Wat jouw waardes zijn bijvoorbeeld.”

Ontwijkend gedrag

Ik heb zelf een coach gemist, iemand die mij wees op enkele sluimerende gevaren en me de valkuilen liet zien, voordat ik erin stapte. Vanuit het werk van mijn man, waren er executive coachings sessies voor hem, maar niet voor mij. Zo hadden wij misschien eerder de symptomen opgemerkt en deze aangewend om er iets aan te doen. Ikzelf onderscheid in mijn praktijk twee variaties van aanwijzingen. De eerste is right in your face en een echte confrontatie, waar je echt iets mee moet. Het andere is moeilijker te vatten. Een (relatie) burn-out bijvoorbeeld. Wat moet er dan gebeuren? De signalen opvangen om te vermijden dan je in alarmfase terecht komt. Bij voorkeur kom je een stukje eerder reeds bij een coach terecht. Daarom ontwikkelde ik Time For Each Other en andere high impact programma’s. Want één keer per week een uurtje praten en vervolgens in de auto weer zwijgen, dat is het niet. Eén of twee dagen voltijds aan de slag gaan, heeft veel meer impact. Je kan immers niet vluchten voor ontwijkend gedrag of cognities. Ik ga met koppels, gezinnen of individuen een weekend off the grid, geen telefoon, geen afspraken, focus op elkaar en echt in het diepe duiken.”

Verbinding

“Meestal word ik niet door het bedrijf, maar gecontacteerd door het koppel zelf. HR heeft volgens mij wel een rol te spelen. De slaagkans van een expat assignment wordt er groter door. Bij de werkgever staat het economische element voorop, een grotere slaagkans is voor hem het doorslaggevende element. Ik zou mensen op assignment één keer per jaar zo’n weekend aanreiken ja. Net zoals je een ticket krijgt om naar huis te vliegen één keer per jaar. Het draagt bij tot een échte verbinding, als expat-koppel. Eventuele relatieproblemen komen veel sneller aan de oppervlakte. Beslissingen worden meer onderbouwd, samen. Ik geloof in het vinden van (veer)kracht, het verbinden met de ander en dat het kijken naar mogelijkheden zuurstof geeft. Want wie dichtbij zijn waarheid leeft, is beter in staat intieme relaties duurzaam te houden.”
 

Info: timeforeachother.com

Tekst: Koen Van der Schaeghe