Hoe geniet je van jouw pensioen in het buitenland?

Pensioen in het buitenland

Deze aanvraag doe je, wanneer je niet gewerkt hebt in het land waar je woont, met een aangetekende brief rechtstreeks gericht aan de pensioendienst. Voor de werknemers is dit de Rijksdienst voor pensioenen, Zuidertoren te 1060 Brussel, voor de zelfstandigen het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen, Jan Jacobsplein 6 te 1000 Brusssel. Een tip: vermeld duidelijk in uw aanvraag dat u niet in het buitenland gewerkt heeft, anders riskeert u dat de pensioendienst uw aanvraag gewoon terugstuurt.

Wel buiten België gewerkt? Lees dan de pagina over pensioen na een loopbaan in het buitenland.

Een recordaantal Belgen laat zijn pensioen in het buitenland uitbetalen. Er zijn dan ook nauwelijks voorwaarden om in het buitenland van uw pensioen te genieten. Hoofdzaak is dat u pensioengerechtigd bent en regelmatig kunt aantonen dat u in leven bent.

Het gros daarvan zijn buitenlanders die hun leven lang in België hebben gewerkt en bij het bereiken van de pensioenleeftijd zijn teruggekeerd naar hun geboorteland. Maar de groep die het snelst groeit is die van de Belgen, die op zoek naar wat zon of rust naar het buitenland trekken om daar van hun pensioen te genieten.

Weinig obstakels

Dat er sprake is van een trend kan komen door ons grillige klimaat, maar wellicht is de seniorenemigratie ook te verklaren omdat er relatief weinig obstakels zijn. Het Belgische pensioen is in principe overal ter wereld uitbetaalbaar. Zowel aan mensen met de Belgische nationaliteit als aan onderdanen van een lidstaat die behoort tot de Europese Economische Ruimte (EER) en inwoners van landen die een overeenkomst hebben met onze sociale zekerheid. De enige voorwaarde is dat u recht heeft op een Belgisch pensioen en dat ook hebt aangevraagd.

Praktisch is het een eenvoudige operatie. Stel: u bent met pensioen en beslist om u permanent aan de Côte d’Azur te vestigen – weet dat u niet alleen bent, want ruim 40 procent van gepensioneerde Belgen kiest voor Frankrijk – dan moet u de uitbetalingsdienst van de Rijksdienst voor Pensioenen schriftelijk op de hoogte brengen van uw nieuw adres. De ambtenaren moeten zich richten tot de Centrale Dienst der Vaste Uitgaven van de FOD Financiën.

Rekeningnummer

Wie zijn nieuwe verblijfplaats heeft in Duitsland, Frankrijk, Nederland, Luxemburg, Portugal, Spanje of Italië mag ook meteen het rekeningnummer van zijn lokale bank doorgeven. Maar om vertragingen te vermijden, is het aan te raden om het pensioen op een rekening van een Belgische bank te laten storten. U kunt ook de oude vertrouwde postassignatie laten opsturen, maar dat is meestal vragen om moeilijkheden.

Mensen die in het buitenland verblijven op het ogenblik dat ze de pensioensgerechtigde leeftijd bereiken, moeten bij de lokale bevoegde dienst hun pensioen aanvragen als het land deel uitmaakt van de EER of een overeenkomst heeft met onze sociale zekerheid. Voor alle andere landen geldt dat het pensioen moet worden aangevraagd in België (werknemers bij de RVP en zelfstandigen bij het Rijksinstituut voor de sociale verzekeringen der zelfstandigen – gemengde carrières hebben de keuze).

Levensbewijs

Een belangrijke voorwaarde om het pensioen ook daadwerkelijk op een rekening gestort te krijgen, is dat u het levensbewijs dat de RVP u eenmaal per jaar stuurt, hen ook netjes ingevuld en ten laatste 30 dagen na de vervaldag terugbezorgt. Ex-ambtenaren moeten twee keer per jaar een teken van leven geven, en zelfs elke maand als ze hun pensioen op een buitenlandse rekening laten storten.

Als een buitenlandse gepensioneerde overlijdt, zijn de erfgenamen verplicht om de bevoegde instelling zonder verwijlen een afschrift van de overlijdensakte te bezorgen. Er volgt ook geen automatische omzetting in een overlevingspensioen voor de overlevende echtgenoot. Die omzetting komt er alleen nadat er een schriftelijke aanvraag is ingediend bij de RVP.

Belasting

Het pensioen dat u in uw nieuwe verblijfplaats krijgt, verschilt amper van wat u in België zou krijgen. Weliswaar wordt de inkomensgarantie voor ouderen (IGO) niet uitbetaald aan wie in het buitenland verblijft. Maar de overlevingspensioenen, de ouderdoms- en weduwerenten (bedragen voor mensen en nabestaanden die bijdragen hebben betaald in het oude kapitalisatiesysteem, nvdr.) worden wel uitgekeerd.

Ook de belasting verschilt weinig. Wie in een EU-land (of in Liechtenstein, Noorwegen, IJsland en Zwitserland) woont, betaalt enkel een solidariteitsbijdrage op zijn Belgische pensioen en niet op mogelijke buitenlandse pensioenen die hij zou genieten. Voor de Z.I.V.-bijdrage is het mogelijk om een vrijstelling aan te vragen bij de RVP op voorwaarde dat u geen kosten krijgt terugbetaald uit de Belgische gezondsheidskas.

Groepsverzekering

Ook voor de groepsverzekering gelden dezelfde spelregels als u in België was gebleven. Belangrijk om te weten is welke einddatum is vastgelegd in het contract dat u hebt getekend. Wie op zijn 60ste met pensioen gaat, kan zijn kapitaal in principe laten uitkeren, zij het met een fiscale strop van gemiddeld 22 procent (in de vorm van bedrijfsvoorheffing betaald door uw werkgever). Sinds begin dit jaar is dat niet langer mogelijk voor bruggepensioneerden om het kapitaal voor hun 60ste te laten uitkeren. Beter is het om tot uw 65ste te werken, zodat u slechts 15 procent van uw kapitaal betaalt aan de fiscus. En dan hopen dat u nog lang levensbewijzen kan doorsturen vanuit uw zonnige nieuwe verblijfplaats.

Wat moet ik doen om van mijn pensioen te genieten in het buitenland?

  • Pensioen aanvragen bij de bevoegde instelling (RVP, Rijksinstituut Sociale Zekerheid voor Zelfstandigen of voor wie al in het buitenland woont, de lokale dienst van de sociale zekerheid)
  • Nieuwe verblijfplaats doorgeven
  • Betalingswijze duidelijk afspreken (Belgisch rekeningnummer is aan te raden)
  • Levensbewijs terugsturen (een keer per jaar, twee keer voor ambtenaren)
  • Aanvraag indienen om groepsverzekering te laten uitbetalen (en aangeven aan de fiscus)

Contacteer De Rijksdienst voor Pensioenen:

Bel op het gratis nummer: 1765
Vanuit het buitenland: +32 78 15 1765
Houd uw Rijksregisternummer bij de hand.

Check: http://www.onprvp.fgov.be
Rijksdienst voor Pensioenen
Zuidertoren 1060 Brussel

Wenst u de Ombudsman te contacteren omdat u klachten heeft over uw Belgische pensioen en u geen gehoor vindt bij de pensioendienst?

Richt u via mail, fax of brief tot de Ombudsdienst Pensioenen, WTC III, Simon Bolivarlaan 30 bus 5 te 1000 Brussel, telefoon 00 32 2 274 19 82, fax 00 32 2 274 19 99, mail: klacht@ombudsmanpensioenen.be. Maak het u gemakkelijk en gebruik het klachtenformulier op www.ombudsmanpensioenen.be