Overslaan en naar de inhoud gaan
x
Katrien Van Rompaey

Liefde kent geen grenzen

Ze wilde er even tussenuit en Afrika zou de bestemming zijn. Katrien Van Rompaey nam loopbaanonderbreking en ging als vrijwilliger aan de slag in een dovenschool in Senegal. Een beslissing die haar leven veranderde. Nu, twee jaar later, keert ze gelukkig getrouwd terug naar het hectische leven.

Het was de winter van 2013 dat Katrien haar koffers nam voor een vakantie op haar eentje. Heel toevallig verbleef een van haar collega’s op dat moment in hetzelfde hotel. Samen bekokstoofden ze een plan om er een jaar tussenuit te knijpen. “Zij deed het uiteindelijk niet, maar ik had onmiddellijk een goed gevoel bij Afrika en ging op zoek naar een leuk project. Een jaar niets doen zou het zeker niet worden”, vertelt Katrien. Ze vond een dovenschool in Senegal, opgericht door een Vlaamse die in het dorpje Warang woont met haar Senegalese partner en hun kinderen.

Vrijwilliger in dovenschool

​Het schooltje startte met regulier onderwijs met één klas lager onderwijs voor de allerarmste kinderen uit de buurt, ze kregen er gratis lesmateriaal en een warm middagmaal. Dat was een succes en elk jaar kwam er een leerjaar bij. Maar tijdens de screenings bleek dat in de regio veel dove kinderen wonen. “Voor hen was geen opleiding voorzien”, legt Katrien uit. “Als je in Senegal het gewone onderwijs niet aankan, is er meestal geen andere optie. Nog net voordat ik er toekwam, startte de dovenschool. Door een gebrek aan gespecialiseerde onderwijzers, werden leerkrachten regelmatig uitgestuurd voor een opleiding in Dakar. Aanvankelijk nam ik vooral de klas over wanneer iemand afwezig was, later gaf ik de leerkrachten op pedagogisch gebied ondersteuning.”

“Ik zou vijf maanden meedraaien in deze school en de rest van mijn loopbaanonderbreking reizen. Maar al snel na aankomst leerde ik Lamine kennen. We groeiden naar elkaar toe, stilaan, want ik probeerde eerst niet in te gaan op die gevoelens. Ik had geen zin in een gecompliceerde langeafstandsrelatie en visaprocedures.” Toen Katrien aan een reis door Sri Lanka begon, merkte ze dat het een verliefdheid was waar ze niet aan kon voorbijgaan. Ze keerde al snel terug naar Senegal en huurde samen met Lamine een huisje. Het leven was er goed. In september vorig jaar ging ze nog even aan de slag in een Vlaamse school, maar twijfelde niet over een verlenging van haar loopbaanonderbreking. Ze wou het project in Senegal blijven volgen en natuurlijk wou ze kijken wat die relatie nog zou brengen.

Trouwfeest met idyllische setting

“Verliefd worden was geen keuze, maar elke stap die we nadien als koppel maakten, was heel doordacht. Een huwelijk was belangrijk voor het papierwerk en Lamine zijn visum, anders hadden we er mee gewacht.” De beslissing om ervoor te gaan, maakten ze samen. Geen huwelijksaanzoek zoals in de Hollywoodfilms dus, maar hij kocht me wel een ring. “Een man die in het dorpje Warang de huwbare leeftijd heeft, stapt gewoon op een vrouw af met de vraag of ze al getrouwd is en of ze met hem wil trouwen. Niet wat wij gewoon zijn dus. Ook de huwelijksdag is anders. Aangezien mijn vader er niet bij kon zijn en Lamine zijn vader overleden is, werden ze vertegenwoordigd door twee andere mannen. Die gingen naar de moskee om ons huwelijk te bespreken, daarbij wordt standaard over de bruidsschat en andere voorwaarden onderhandeld. Wij moesten hierbij niet eens aanwezig zijn. Dat vond ik heel surrealistisch, daarom ondertekenden wij op hetzelfde tijdstip op het gemeentehuis de huwelijksdocumenten.”

De beslissing om te trouwen en de huwelijksdag zelf volgden kort op elkaar en Katrien ging ervan uit dat haar familie en vrienden er niet bij konden zijn. Ze wilde haar trouwfeest niet laten passeren zonder familie. Het grote feest zouden ze daarom voor later houden. Maar op het laatste moment konden toch enkele belangrijke personen overvliegen. “Het feest bij de moeder van Lamine, een typisch Senegalees feest met een ongelooflijke drukte en veel onbekenden, lieten we al snel links liggen voor een gezellige barbecue met onze naaste familie. Eigenlijk hadden we een huwelijksavond waar velen van dromen, op het witte Afrikaanse strand.”

Papierwerk: het visum

Ze huwden in februari en startten onmiddellijk een visumaanvraag voor Lamine. Het volgende schooljaar zou Katrien weer in een Vlaamse school aan de slag gaan en de angst dat ze zonder hem moest vertrekken, zat er in. “Ik kende niet één koppel in eenzelfde situatie waarbij de aanvraag van de eerste keer werd goedgekeurd. We dienden een vrij uitgebreid dossier in, dat mijn inkomsten aantoonde, een attest van woonst, ziekteverzekering, noem maar op. Allemaal maar aan te vragen bij de juiste instanties en wachten tot ze het opsturen. Mijn moeder verzamelde alle documenten en gaf ze mee met iemand die me kwam bezoeken.”

Katrien keert terug met haar Senegalese partner ~ “Nu moet hij zich aanpassen aan de nieuwe omgeving, net zoals ik twee jaar geleden”

Eind juni, na vier maanden spannend afwachten, kregen ze positief bericht en boekten ze hun vliegtickets naar Brussel voor drie weken later. “Lamine was uiteraard zenuwachtig, hij wist niet helemaal waar hij zou terechtkomen. Ik herkende de twijfel van het moment waarop ik zelf naar Senegal vertrok. Het was voor ons allebei niet evident om Afrika achter te laten. Maar om met een plaatselijk loon rond te komen, moet je de eenvoudige levensomstandigheden van de plaatselijke bevolking overnemen. Dat zag ik niet als een optie. Wij woonden in een klein vissersdorpje, waar je niet zomaar voor een multinational of ngo aan de slag kan. En wanneer je naar een grote stad verhuist, is het gevoel ook niet meer hetzelfde. Dus terugkeren was vooral financieel de meest haalbare kaart.”

Warang achterlaten

​“De buurtbewoners van dit kleine dorp zijn heel gastvrij. Wanneer je de vrouw van één van hen bent, dan kan er nog net dat beetje meer. Eerst afspreken om op de thee te mogen, hoeft niet. Maar je moet er wel rekening mee houden dat het een gewoonte is op de prijs van aankopen af te dingen. Van blanken nemen ze automatisch aan dat ze rijk zijn, dus dan ligt de startprijs vaak hoger. In dat opzicht heeft Lamine in hun ogen het winnende lot getrokken. Zijn familie en vrienden zijn heel opgetogen dat hij een Europese vrouw heeft. Ook al zijn ze droevig over zijn vertrek, ze vinden het een mooie kans voor hem.” Katrien heeft er geen probleem mee dat zij dit op die manier ervaren. Waar ze het wel moeilijk mee heeft, is de typische houding bij Vlamingen ten aanzien van gemengde huwelijken. “Mensen gaan er snel van uit dat die om verkeerde redenen tot stand gekomen zijn. Wat natuurlijk wel eens gebeurt, maar uiteraard niet altijd het geval is.”

​Trouwen met een Afrikaan is niet zoals een huwelijk met je buurjongen. Alles is anders: je geloof, cultuur, gewoonten en taal. Katrien en Lamine kiezen er allebei voor om wat afstand te nemen van hun gewoonten. “Volgens Lamine zijn cultuur zou ik bij zijn familie moeten inwonen, dat doe ik niet. Als ik bij zijn moeder op bezoek ben, dan zit ik wel op de grond en eet met mijn handen. Wanneer hij met mijn ouders op restaurant gaat, past hij zich aan en eet met mes en vork. We praten veel over onze cultuurverschillen, om elkaar beter te begrijpen. Tot nu toe kon hij mijn achtergrond enkel beter leren kennen door wat ik erover vertelde. Dan deed hij iets wat in mijn ogen vreemd was en legde ik hem uit dat dat in Europa niet gedaan wordt. Soms begreep hij waarom, soms niet. Nu hij mij vergezelt in mijn geboortestreek, kan hij mijn cultuur opsnuiven. Aangezien ik het twee jaar in Senegal uithield, wil hij minstens even lang Vlaanderen uitproberen.”

Sinds juli wonen Katrien en Lamine in Lier. Voor vele vrienden en familieleden van Katrien was het een eerste fijne kennismaking met haar man. Administratief kwam er nog wat werk bij kijken, maar hun huwelijk is intussen erkend. “We hadden de zomermaanden nog om even aan te passen en administratie af te handelen. Maar vanaf de eerste schooldag begon het ‘echte leven’. Ik hernam mijn job als leerkracht en Lamine startte een intensieve opleiding Nederlands, om nadien werk te zoeken. Als we hier vijf jaar wonen, kan hij de Belgische nationaliteit aanvragen, maar voorlopig kunnen we hier toch samen zijn met zijn verblijfskaart.”

 

kinderen Afrika

Tekst: Jesica Jacobs