Pensioen na loopbaan buiten België

Pensioen in het buitenland

Wie tijdens zijn loopbaan onderworpen is aan verschillende sociale zekerheidsstelsels, bouwt ook zijn pensioen op onder verschillende pensioenstelsels. De impact van een internationale carrière op het wettelijk en het aanvullend pensioen lijkt vaak heel onoverzichtelijk, hoewel dat niet noodzakelijk zo hoeft te zijn.

Hieronder lijsten we de voornaamste regels op die betrekking hebben op de aanvraag, de berekening en de ontvangst van een pensioen dat op basis van een internationale loopbaan werd opgebouwd.

Om een overzicht te creëren van de pensioenwetgeving, moet men een onderscheid maken tussen drie groepen van expats:
1. Zij die hun loopbaan uitsluitend binnen de Europese Economische Ruimte (EER) hebben opgebouwd.
2. Zij die hun loopbaan buiten de EER hebben opgebouwd, in landen waarmee België een akkoord heeft gesloten dat het pensioen regelt. Dat zijn o.a. India, Japan, de VS, Australië …
3. Zij die hun loopbaan buiten de EER hebben opgebouwd, in landen waarmee België geen akkoord inzake de opbouw van pensioen heeft gesloten, zoals China, Singapore …

Waar moet ik mijn pensioen aanvragen?

Afhankelijk van de groep waartoe je behoort, zijn er andere regels van toepassing om je pensioenbedrag vast te stellen en je pensioen aan te vragen.

Behoor je tot de eerste groep, dan legt Europa bijzondere berekeningsregels op om het negatieve effect van je tewerkstelling in een ander Europees land te beperken.

Eens je de pensioenleeftijd bereikt hebt, moet je je pensioenaanvraag indienen bij de bevoegde instelling van het land waar je verblijft. Verblijf je op dat moment in België, dan zal je een pensioenaanvraag moeten indienen bij de Rijksdienst voor Pensioenen (RVP).

Op deze algemene regel wordt een uitzondering gemaakt in het geval je nooit hebt gewerkt in het land waar je verblijft op het moment dat je de pensioenaanvraag wil indienen.

Verhuis je bijvoorbeeld net voor je pensioen terug naar België, na een jarenlange carrière in Nederland en heb je nooit in België gewerkt, dan zal je je pensioenaanvraag in Nederland moeten indienen.

Nadat je je pensioenaanvraag hebt ingediend, zal de pensioeninstelling van het land waar je je pensioen aanvraagt contact opnemen met de bevoegde instellingen van de landen waar je gewerkt hebt en pensioen hebt opgebouwd. Dezelfde pensioeninstelling maakt een pensioenoverzicht op. In principe heb je recht op een pensioen van elk van de landen waar je gedurende jouw loopbaan een pensioen hebt opgebouwd, en je hoeft dus zelf geen afzonderlijke pensioenaanvraag in te dienen in de verschillende landen waar je gewerkt hebt.

Het is mogelijk dat je niet meteen een pensioen zal ontvangen van de verschillende landen waar je gewerkt hebt als de pensioenleeftijd in die landen verschillend is. De pensioengerechtigde leeftijd wordt immers nog steeds van land tot land bepaald.

Het spreekt voor zich dat de verwerking van je pensioenaanvraag wel wat tijd in beslag neemt wanneer je in meerdere landen hebt gewerkt. Het is dan ook aan te raden je pensioenaanvraag tijdig in te dienen bij de bevoegde autoriteiten.

In het geval je behoort tot de tweede groep, moet je je pensioenaanvraag meestal op een gelijkaardige wijze als hierboven beschreven indienen. Ook in dit geval hoef je de verschillende pensioeninstellingen in de verschillende landen niet apart te contacteren.

Behoor je echter tot de derde groep, dan zal je wel zelf de pensioeninstellingen moeten contacteren in de verschillende landen waar je pensioenrechten hebt opgebouwd. Op de website van de RVP kan je de adressen vinden van de pensioeninstellingen van de meeste landen.

Wanneer je tot deze derde groep behoort en je tewerkstelling in het buitenland niet langer duurde dan 6 maanden, heb je je pensioenrechten voor die periode nog steeds opgebouwd in België (op voorwaarde dat je niet onderworpen was aan de DOSZ). Een uitbreiding van de voortgezette onderwerping aan het Belgische stelsel is mogelijk voor een bijkomende periode van 6 maanden (totaal van 12 maanden). Hiervoor moest je wel op voorhand toestemming hebben verkregen van de Belgische Rijksdienst voor Sociale Zekerheid.

Als je in deze situatie verkeerde, dien je logischerwijs enkel een pensioenaanvraag in bij de Belgische RVP.

Hoe wordt mijn pensioen berekend?

Je totale pensioen wordt de optelsom van de berekeningen van je pensioen in elk land afzonderlijk, volgens de nationale wetgeving van dat land. Er worden door de verschillende landen wel specifieke berekeningen gemaakt om de eventuele negatieve impact van een loopbaan in verschillende landen te temperen.

Hoe ontvang ik mijn pensioen?

Je hebt recht op een pensioen in elk van de landen waar je pensioenrechten hebt opgebouwd, tenzij de tewerkstelling zo beperkt was dat de internationale regels die periode samenvoegen met een voorafgaande tewerkstelling in een ander land.

Elk van deze landen zal afzonderlijk instaan voor de betaling van dat deel van jouw pensioen dat overeenstemt met de in het land opgebouwde rechten.

Indien je je pensioenaanvraag in België hebt ingediend, zal België, omwille van de tijdrovende procedure, een voorlopig pensioenbedrag uitbetalen op het door jou opgegeven bankrekeningnummer. Dit voorlopig bedrag is gebaseerd op de periodes waarin je in België pensioenrechten hebt opgebouwd. Slechts na ontvangst van de beslissingen van de buitenlandse pensioeninstellingen in verband met je recht op pensioen daar en het uiteindelijke bedrag, zal België het definitieve Belgische pensioenbedrag vastleggen. Wanneer blijkt dat dit definitieve bedrag lager is dan het voorlopige pensioenbedrag dat je reeds ontvangen hebt, zal men een terugbetaling vragen.

Voor het overige zal je van elke buitenlandse pensioeninstelling een pensioenbedrag ontvangen. In principe zal dit bedrag gestort worden op het door jou opgegeven rekeningnummer.

Uitbetaling in het buitenland

Met uitzondering van de overheidssector worden pensioenen in het buitenland uitbetaald door de Rijksdienst voor Pensioenen. Alle Belgische pensioenen zijn overal ter wereld uitbetaalbaar aan Belgen of EU-onderdanen. Hetzelfde geldt voor onderdanen van landen met welke België een overeenkomst inzake sociale zekerheid heeft ondertekend.

Bij problemen bij de uitbetaling (bvb. vertraging, verlies, diefstal van cheques, etc) moet de gerechtigde zich wenden tot de instelling die uitbetaalt, tenzij er een overeenkomst is en de klacht wordt ingediend bij het verbindingsorganisme.

Voor bijkomende informatie over deze materie kan je altijd Het beknopt overzicht van de sociale zekerheid in België op de website van de FOD Sociale Zekerheid raadplegen (www.socialsecurity.fgov.be). Je vindt er onder meer een lijst van de landen met dewelke België een overeenkomst inzake sociale zekerheid gesloten heeft.

Aanvullend pensioen

Voor aanvullende pensioenplannen bestaan er momenteel geen coördinatieregels.

Daarom moet elk specifiek pensioenplan waaraan je deelneemt bekeken worden om te kunnen vaststellen wat de gevolgen zijn van je internationale tewerkstelling op de opbouw van je aanvullend pensioen.

Zo moet er nagegaan worden wat de aansluitingsvoorwaarden zijn volgens het plan (moet je in België werken?) of buitenlands loon in aanmerking wordt genomen voor de berekening van de pensioenrechten, en of je nog langer kan deelnemen aan het Belgisch aanvullend pensioenplan dan wel aan het pensioenplan van het nieuwe land van tewerkstelling

Enkel in België gewerkt? Lees dan hoe je van jouw pensioen kan genieten in het buitenland.