Overslaan en naar de inhoud gaan
x
Xavier Steyaert

Spirit om te ondernemen

Begin oktober trokken in het kielzog van de Vlaamse en Nederlandse minister-presidenten tientallen zakenlui naar Atlanta, de hoofdstad van de Amerikaanse staat Georgia: klaar om een stuk van de Amerikaanse markt te veroveren of businessdeals af te sluiten. Sommige landgenoten maakten hun American dream reeds deels waar. In samenwerking met de stichting Vlamingen in de Wereld werden ook de landgenoten in Atlanta uitgenodigd op een diner. Xavier Steyaert was er één van. Samen met zijn echtgenote en dochter viert hij zijn eerste decennium in de Verenigde Staten. Een gesprek.

Hij is flexibel, pragmatisch, diplomatisch en heeft een sterk aanpassingsvermogen. Niet toevallig de eigenschappen die je nodig hebt om uit te groeien tot een internationaal manager. Ervaring deed Xavier Steyaert vooral in Europa op, om vervolgens uit te groeien tot een bedrijfsleider in de Verenigde Staten. Hij maakte zich de Amerikaanse zakenmentaliteit eigen, zonder zijn Vlaamse roots te verloochenen. Integendeel, de vleugels worden uitgeslagen, maar de identiteit blijft behouden en de sterke punten worden gecultiveerd. 

Sprong in het diepe

​“Ons Amerikaans verhaal start in 2005, toen ik het aanbod aanvaardde om de Amerikaanse poot van vinylproducent IVC (International Vinyl Company) boven de doopvont te houden. Het was echter van in den beginne een familiaal engagement. Mijn echtgenote gaf haar job op en samen met onze destijds vijfjarige dochter Camille verhuisden we richting Atlanta. De motor achter dit avontuur is Filip Balcaen, de voormalige topman en eigenaar van IVC Group uit Avelgem. Hij vroeg me als partner om samen de Amerikaanse tak van IVC op poten te zetten. Op een vrijdagnamiddag hadden we hierover een gesprek en na het weekend verwachtte hij antwoord. Ik vertel dit omdat veel mensen vroeg of laat de drang hebben om naar het buitenland te gaan. Eén raad: gun je niet te veel tijd als het aanbod komt. Want de lawine aan vragen kan je toch niet beantwoorden. Wij zijn gewoon het diepe in gesprongen.”

“Ook al was mijn contact met Filip Balcaen al enkele jaren daarvoor geïnitieerd, toch kwam de vraag uit de lucht vallen. Gedurende mijn tien jaar in het consultingvak groeide mijn expertise in binnen- en buitenland. Ik reisde ook toen al geregeld over de grote plas. Mijn ervaring in reorganisaties bracht me bij Balta, West-Vlaanderens grootste werkgever en eigendom van Filip Balcaen. Toen de vloerbekledingsgigant verkocht werd, bleef ik aan boord. Het enige wat mijnheer Balcaen behield was IVC, dat hij na succesvolle jaren in Europa, ook in de Verenigde Staten wou lanceren. Ik werd aangezocht om in de Amerikaanse component te investeren en deze te leiden. Uiteindelijk zouden we lokaal produceren met twee ultramoderne productievestigingen voor vinylvloeren en een leidende marktpositie veroveren.”

It takes two to tango

Xavier herhaalt meermaals dat een geslaagde expatriatie met elkaar begint. Zijn echtgenote stond altijd achter het idee. Samen vorm je een team en een positieve attitude is meer dan zomaar een pluspunt. Het is van primordiaal belang dat je beiden met volle overtuiging aan het avontuur begint. “Het is dan ook een ervaring die je leven verandert. Zeker voor de partner. Je maakt je misschien onterecht het meest zorgen om de kinderen. Onze dochter kwam alleszins snel op haar pootjes terecht. Ook al sprak ze de eerste weken amper. Ze had nog nooit een woord Engels gehoord. Maar op een morgen kwamen er haast volzinnen uit. Waar je wel voldoende aandacht voor moet hebben, is de partner. Ik ging met een vastomlijnde opdracht naar het buitenland, voor de niet-werkende partner is dat een ander verhaal.”

“Wij zien het ook in onze omgeving, er zijn landgenoten die na een korte tijd terugkeren omdat de partner onvoldoende aan haar trekken komt, vermits het diploma bijvoorbeeld niet erkend wordt en men bijgevolg niet mag werken. Mijn echtgenote bekommerde zich om onze dochter en toen deze ouder werd, richtte ze haar pijlen op charity & community werk. Je moet met z’n tweeën aan hetzelfde laken trekken. Onderschat deze factor niet, want als partner moet je je leven opnieuw vorm en inhoud geven. Maar dat is ook het mooie aan de Verenigde Staten. Iedereen is er evenveel waard, ook in de ogen van de buitenwereld. Een steentje bijdragen tot de samenleving wordt er enorm gewaardeerd.”

Hét Amerika bestaat niet

Net zoals dat voor de Europese Unie geldt, kan je werken in de Verenigde Staten niet onder één noemer plaatsen. Er zijn zoveel verschillen tussen de staten onderling, dat je niet zomaar kan zeggen ‘Ik ga naar Amerika’. Het positieve is echter dat de verschillen niet zo groot zijn dat je je als bedrijf telkens opnieuw moet uitvinden. Je kan bij wijze van spreken één marketingstrategie opstellen voor 300 miljoen consumenten. Als persoon en individu daarentegen moet je wel gevoelig zijn voor die regionale verschillen, zeker in het zuiden. Ik zeg wel eens dat we hier in het Limburg van de Verenigde Staten zitten. En dat bedoel ik positief. Ook hier praat men wat trager, maar vooral: Atlanta is één van de sterkst groeiende metropolen van de Verenigde Staten. De netto influx bedraagt meer dan 100.000 inwoners per jaar.”

“Wat verder opvalt, zijn de kerken, op haast elke hoek van de straat vind je er één. Deze diepgewortelde geloofscultuur is gekoppeld aan politiek-, fiscaal- en sociaal conservatisme. Spot ten aanzien van militairen of de wapenwet valt niet in goede aarde. Denk ook aan het belang van de vlag, het volkslied. Er leeft echt een diepgeworteld patriottisme. Iets waar we in ons land te weinig van zien, tenzij de Rode Duivels spelen. IVC is gevestigd in Dalton, ten noorden van Atlanta, en wordt ook wel Flooring Capital of the World genoemd. Alle grote fabrikanten van alle soorten vloerbekledingen hebben er wel een vestiging. We beslisten echter om niet in Dalton te wonen, wat een vrij traditionele gemeenschap is, maar in de internationale metropool. Dat ben je ook verplicht aan je gezin. Aan de keukentafel spreken we trouwens consequent Nederlands. Onze dochter volgde les bij het lokale Nederlandstalige schoolinitiatief. De contacten met  de roots vinden we heel belangrijk.”

Op de werkvloer

​“Hoewel dé Amerikaan niet bestaat, is er een vrij groot mentaliteitsverschil tussen Amerikanen en Europeanen. Amerikanen zijn vrij individualistisch, in de zin dat ze hard voor zichzelf en hun gezin opkomen. En dat vind ik zeker niet verkeerd. Ze weten ook dat er minder sociale vangnetten zijn dan in Europa. Het zijn harde werkers en ze hebben weinig vakantie. Dat een Amerikaan drie weken weg is van het werk, is haast ondenkbaar. In het zuiden werken ze hard, maar iets minder gejaagd in vergelijking met New York. Hun individualisme manifesteert zich ook op de werkvloer. Ze zoeken continu naar promoties en hun loyaliteit is van een heel andere aard dan deze van een Vlaming. Een Amerikaan probeert zich van in den beginne duur te verkopen, een Vlaming is eerder afwachtend en zal zich eerst bewijzen. Maar ook eens een Amerikaan is aangenomen, willen ze vlug een volgende stap, met het daaraan gekoppelde salaris of bonuspotentieel. Als werkgever is dit toch een extra uitdaging.”

Voor mij bleek de mix tot succes een gezonde cocktail van Amerikaanse zakenmentaliteit met Vlaams boerenverstand. Aanvankelijk was het managementteam volledig Vlaams, maar geleidelijk aan wierven we Amerikanen aan. En dan word je meer relevant voor de lokale gemeenschap, de klanten en de leveranciers. Toch blijft het belangrijk om als buitenlandse investeerder en bedrijfsleider het principe van Ronald Reagan te hanteren: ‘Trust but verify’. Onze doorgedreven zin voor efficiëntie en kostenbewustzijn strookt niet altijd met de natuurlijke manier van doen in de VS waar de budgettaire middelen vaak van een andere omvang zijn en waar men door de wet van de grote getallen de zaken vooruit krijgt. Bovendien zijn er elementen van complexiteit waar we als buitenlandse bedrijfsleiders geen kaas van gegeten hebben. Ik moest me dus laten omringen door mensen die de sociale wetgeving goed kennen, maar ook juridisch advies kunnen leveren. We wilden uiteraard de Belgische cultuur niet kopiëren, maar wel een aantal basisprincipes injecteren. We zochten dus Amerikanen die de flexibiliteit hadden om in die cultuur mee te denken, zonder de lokale eigenheid te verloochenen.”

Nieuw hoofdstuk

​“Ik denk dat de omgang met cultuur als een rode draad door elke internationale ervaring loopt, zowel in persoonlijke als professionele contacten. Als Europees bedrijf moet je echt een lokale poot opzetten, al is het maar om aan de service-eisen van de Amerikanen te kunnen voldoen. Dat is echt cruciaal. IVC Group is intussen integraal overgenomen door Mohawk Industries, de grootste vloerbekledingsgroep ter wereld, maar Xavier heeft  niet de intentie om te blijven. “Mijn opdracht was van niets iets op te bouwen en een succesverhaal te schrijven. Ik zie me geen verdere loopbaan uitbouwen binnen een vloermultinational. Eind 2015, dus bij het verschijnen van dit magazine, eindigt mijn betrokkenheid.”

We zijn wel zinnens om hier te blijven. Er zijn meer dan voldoende opportuniteiten. Ook al beleefde ik al deels een American dream, ik beschouw dit nu als halftime en de tweede helft zal hopelijk even boeiend zijn als de eerste. Het ondernemingsklimaat is goed en de markt redelijk stabiel. Een terugkeer naar België wordt nooit uitgesloten maar op lange termijn plan ik niet meer, dat heb ik intussen geleerd. Anderzijds ben ik ook niet van plan om ooit het Amerikaanse hoofdstuk volledig af te sluiten. Ideaal zou zijn, mochten we oud kunnen worden met de best of both worlds. De spreidstand tussen de twee continenten bevalt me. De tijd in het buitenland is rekbaar. Ook al vertrek je niet met het idee om te blijven. Bij vele landgenoten komt het daar wel op neer. Ons leven is in balans en we zijn klaar voor een nieuwe uitdaging.”