Vrijwilligerswerk in het buitenland

Ben je op zoek naar een avontuurlijk én zinvol verblijf in het buitenland, voor de voldoening en de ervaring, maar niet voor het geld? Dan is vrijwilligerswerk wellicht iets voor jou. Maar moet je een overeenkomst met een organisatie sluiten, ook al word je niet betaald? Hoe zit dat met de verzekering? En met de juridische bescherming in het algemeen?

Het is niet ongebruikelijk dat een vrijwilliger en de organisatie waar hij aan de slag gaat een overeenkomst sluiten waarin ze een aantal afspraken vastleggen, maar verplicht is het niet. En zelfs als er een schriftelijke overeenkomst wordt gesloten, is dit geen arbeidsovereenkomst. Een aantal beschermende maatregelen uit het arbeidsrecht zijn wél van toepassing . Zo gelden de regels over veiligheid en gezondheid op het werk ook voor vrijwilligers en de organisatie is verplicht de vrijwilliger een aantal inlichtingen te verschaffen vooraleer hij aan zijn taak begint: zo moet hij onder meer op de hoogte gebracht worden van het sociaal doel en het juridisch statuut van de organisatie, van het feit dat hij het eventuele beroepsgeheim niet mag schenden, en zo meer.

Dus, ook al is het geen verplichting, toch kan je het best één en ander op papier zetten. Je kan een nota opmaken met daarin de gegevens van beide partijen, de dagen en uren waarop je zal werken, de precieze taken, hoe het ter beschikking stellen van werkmateriaal wordt geregeld,...

Vrijwilligers worden per definitie niet betaald voor hun arbeid. Zij mogen echter wel een vergoeding krijgen voor gemaakte kosten, wat niet als loon beschouwd wordt. Zo'n vergoeding kan forfaitair zijn of de terugbetaling van reëel gemaakte kosten.

Bij een forfaitaire vergoeding betaalt de organisatie aan de vrijwilliger een vast bedrag uit, zonder dat hij daarvoor bewijsstukken hoeft in te dienen. De organisatie moet wel de maximumgrenzen in het oog houden.  Bij een reële kostenvergoeding is er geen maximum. De vrijwilliger krijgt al zijn kosten terugbetaald, tenzij ze buitensporig zijn. De keerzijde van de medaille is dat je reële kosten moet bewijzen.

De organisatie waarvoor je je vrijwilligerswerk verricht mag geen winstgevend doel hebben. Het kan dus een vzw of een feitelijke vereniging zijn. Geen winstgevend doel betekent: de winst mag niet uitgekeerd worden aan aandeelhouders.

Via het vrijwilligerswerk kan de vrijwilliger geen sociale zekerheidsrechten opbouwen. Hij kan er bijvoorbeeld geen hoger pensioen door opbouwen, hij ontvangt geen ziekte-uitkering als hij ziek wordt, geen werkloosheidsuitkering als het werk plots zou wegvallen, enz. Omgekeerd is niet zo dat je de sociale zekerheidsrechten die je reeds bezat, zou kwijtspelen omdat je vrijwilligerswerk doet.

De Wet betreffende de rechten van vrijwilligers verplicht organisaties om een verzekering Burgerlijke Aansprakelijkheid (BA) af te sluiten (voor schade aan de organisatie, collega's of derden, zowel tijdens de uitvoering van de activiteit als onderweg van en naar de plaats van de activiteit).