Ver weg, maar toch vertrouwd: een nieuw schooljaar in Kinshasa
Het nieuwe schooljaar is begonnen. In Vlaanderen staan duizenden kinderen en leerkrachten weer klaar voor een nieuw jaar. Maar ook duizenden kilometers verderop, in Kinshasa, gaat de schoolpoort opnieuw open. Voor Meghanne Roose (29) uit Brugge betekent dat de start van haar tweede schooljaar aan de Prins van Luikschool (PLS), waar ze werkt als pedagogisch coördinator en zorgleerkracht.
Hoe anders is een eerste schooldag in Kinshasa eigenlijk? Minder dan je misschien denkt. Al zijn er ook verschillen die je in Vlaanderen niet meteen zou verwachten.
Van Brugge naar Kinshasa
Acht jaar lang stond Meghanne voor de klas in basisschool De Springplank in Brugge – de school waar ze als kind zelf op de schoolbanken zat. Ze had het er naar haar zin: fijne collega's, een vertrouwd team en een sfeer die aanvoelde als familie.
Tot ze op Facebook een oproep zag: een school met een Vlaams leerplan in Kinshasa zocht leerkrachten met zin in een buitenlands avontuur.
Meghanne twijfelde. Ze had het goed in Brugge en wist dat ze veel zou moeten achterlaten. Toch bleef het idee door haar hoofd spoken. Ze sprak erover met haar familie, vrienden, collega's en haar directeur, en de reactie was opvallend eensgezind: dit was echt iets voor haar!
Na veel wikken en wegen zette ze de stap. Dat ze niet terugschrikt voor een avontuur, had ze trouwens al eerder bewezen: tijdens haar lerarenopleiding liep ze drie maanden stage in Zambia, bij VVOB, waar ze samenwerkte met lokale leerkrachten. Die ervaring maakte diepe indruk – en maakte de stap naar Kinshasa misschien net iets kleiner.
Van leerkracht tot directrice
Meghanne solliciteerde eigenlijk voor een functie als leerkracht. Maar tijdens het sollicitatiegesprek zag de school ook kwaliteiten in haar voor de rol van pedagogisch coördinator. Ervaring in die functie had ze nog niet, dus twijfelde ze aanvankelijk. Toch sprak de combinatie met haar werk als zorgleerkracht en zorgcoördinator haar meteen aan.
Intussen start ze aan haar tweede schooljaar op de PLS, een kleine school met 67 leerlingen. Net die kleinschaligheid is volgens Meghanne ideaal om ervaring op te doen en haar rol verder uit te bouwen.
Een eerste schooldag, hier en daar
Hoe verschillend is zo'n eerste schooldag dan van die in Vlaanderen?
“Eigenlijk niet zo heel erg,” vertelt Meghanne. Ook op de PLS is er een gezamenlijke opening: kinderen en leerkrachten maken kennis, de directrice houdt een speech en nieuwe leerlingen krijgen een rondleiding van hun klasgenootjes. Zo ontdekken ze het schooldomein, met onder meer een moestuin, bibliotheek en sportzaal.
Er zijn activiteiten om de groepsband te versterken, en net als in Vlaanderen hangt er wat spanning in de lucht bij de leerlingen: ‘Wie wordt mijn juf of meester? Wie zit er bij mij in de klas? En hoe zal het nieuwe schooljaar verlopen?’
Het echte verschil zit in de omstandigheden: elk jaar vertrekken er leerlingen en leerkrachten, en komen er nieuwe gezichten bij. Daardoor is een schoolstart er telkens opnieuw een beetje onvoorspelbaar. Stroompannes en overstromingen kunnen de planning bovendien flink in de war sturen. En voor Meghanne zelf was ook het schrijven met krijt – in plaats van op een whiteboard – best even wennen.
Een school met een lange geschiedenis
De Prins van Luikschool is een Belgische school in het hart van Kinshasa. Ze biedt er Nederlandstalig kleuter- en lager onderwijs aan, volgens het Vlaamse leerplan. De leerlingen krijgen les in graadklassen, en de school bereidt hen voor op een vlotte aansluiting bij het Belgische onderwijssysteem.
Daarom werkt de school met dezelfde eindtermen als in België, aangevuld met erkende handleidingen, digitale ondersteuning en veel aandacht voor taalactivering.
Die kleinschaligheid zorgt bovendien voor een familiale sfeer. Het lerarenteam bestaat uit vaste krachten en nieuwe gezichten: mensen die bewust kiezen voor een schoolervaring in het buitenland.
Een mix van culturen
De leerlingen van de PLS vormen een bonte mix. Een groot deel zijn kinderen van expats – bijvoorbeeld werknemers van Belgische bedrijven, de ambassade of het leger. Daarnaast zijn er ook Congolese kinderen die hun kennis van het Nederlands willen onderhouden.
Die mix van achtergronden en verhalen is voor Meghanne een van de mooiste kanten van haar werk. Ook de betrokkenheid van ouders en leerkrachten valt haar op, onder meer via de actieve ouderraad.
“Het is voor mij nog altijd de mooiste job ter wereld,” vertelt ze. “Het is een roeping en absoluut werken geblazen. Maar als ik zie dat ik een leerling heb kunnen helpen groeien, geeft me dat zoveel voldoening.”
Wat Kinshasa haar leert
Wonen en werken in Kinshasa heeft Meghanne vooral geleerd te relativeren. Plannen veranderen er door het verkeer, een stroomonderbreking, regen of andere onvoorziene omstandigheden. Flexibiliteit is er geen extra troef, maar pure noodzaak. Tegelijk omschrijft ze Kinshasa als een stad die chaotisch én levendig is, creatief en warm.
Wat ze zou missen als ze ooit terugkeert naar België? Vooral die vanzelfsprekende levendigheid en verbondenheid. En de malembe-malembe-vibe: een rustigere manier van leven, die volgens haar sterk contrasteert met het gehaaste leven in België.
Op haar eigen blog, Bonjour Kin la belle, schrijft Meghanne regelmatig over haar leven in Kinshasa: van speeches voor ouders in het Nederlands én het Frans, over Vlaamse kost en Congolese avonden, tot culturele centra, kunstgalerijen en lokale markten. Het zijn net die kleine, dagelijkse dingen die haar leven in Kinshasa kleur geven.
Klaar voor een nieuw schooljaar
Ook dit tweede schooljaar brengt nieuwe uitdagingen met zich mee. Door een openstaande vacature staat Meghanne voorlopig zelf mee voor de klas, naast haar andere verantwoordelijkheden. Het is nog even zoeken naar de juiste balans, maar ook dat hoort er volgens haar bij.
Wat ze dit schooljaar vooral wil bereiken? Een omgeving creëren waarin iedereen zich gezien, gehoord en gewaardeerd voelt. Een plek waar kinderen kunnen groeien, vertrouwen opbouwen en verbinding voelen – niet alleen als leerling, maar ook als mens.
Misschien is dat wel wat een schooljaar in Kinshasa en een schooljaar in Vlaanderen uiteindelijk verbindt. De omgeving verschilt, de omstandigheden zijn soms verrassend, maar die kriebels bij de start van een nieuw schooljaar? Die zijn universeel.
Ver weg hoeft dus niet zó anders te betekenen. Soms ontdek je juist hoeveel er eigenlijk vertrouwd voelt, ook duizenden kilometers van huis.
Wil je zelf lesgeven in het buitenland? De Prins van Luikschool zoekt nog een leerkracht. Bekijk de vacature via de VIW-vacaturedatabank.
Volg Meghannes avontuur in Kinshasa ook via haar eigen blog: Bonjour Kin la belle!
